Metodoloji
Bölüm puanı neyi ifade eder?
TERCİH100 Bölüm Puanı, üniversite bölümlerini 0 ile 100 arasındaki göreceli puanlarla karşılaştırır. Yüksek puan, bölümün veri setinde daha üst konumda olduğunu gösterir. Puanlar bir bölümün taban puanını veya başarı sırasını ifade etmez; 80 puanlı bir bölümün, 40 puanlı bir bölümden iki kat daha iyi olduğu anlamına gelmez.
Neye göre hesaplanır?
TERCİH100’ün değerlendirme yaklaşımı iki başlıkta özetlenir: üniversite, fakülte ve bölüm düzeyindeki akademik güç ile oluşan akademik konum; istihdam, talep ve doluluk ile öğrenci memnuniyetini içeren gelecek potansiyeli. Bölüm puanı, bölümlerin aynı 0–100 ölçeğinde karşılaştırılması için kullanılır.
Akademik konum değerlendirmesinde bölümün bağlı olduğu üniversite ve fakülte içindeki yeri, akademik kadro, yayın etkinliği ve başarı sırası birlikte ele alınır. Gelecek potansiyelinde ise mezunların istihdam görünümü, bölüme olan talep ve kontenjan doluluğu ile öğrenci memnuniyeti yorumlanır. Bu başlıklar, bölümün kendi üniversitesi ve fakültesi içindeki göreceli konumunu anlamaya yardımcı olur.
Üniversite ve fakülteye özgü puanlama
Her üniversite ve fakülte kendi koşullarında değerlendirilir. Değerlendirme, kurumun akademik yapısı, kadro ve yayın durumu, öğrenci profili ve bölümlere olan talep dikkate alınarak yapılır. Böylece köklü ve büyük bir üniversitedeki bölüm ile yeni kurulmuş bir üniversitedeki bölüm, kendi kurumsal koşulları içinde ele alınır.
Ortak gösterim ölçeği 0–100 puandır. Aynı puanın farklı üniversitelerde veya fakültelerde görülmesi, bu bölümlerin aynı taban puana, aynı başarı sırasına ya da aynı istihdam koşullarına sahip olduğu anlamına gelmez. Puan okunurken üniversite ve fakülte içindeki sıra ile fakülte ortalaması da birlikte incelenmelidir.
Örnek: aynı puan, farklı fakülte içi konum
Varsayımsal olarak A fakültesinin bölümleri 45, 60 ve 75 puan; B fakültesinin bölümleri 70, 75 ve 85 puan almış olsun. Her iki fakültede de 75 puanlı bir bölüm vardır. A fakültesindeki bölüm kendi fakültesinde 1. sıradayken B fakültesindeki bölüm 2. sıradadır.
A fakültesinin ortalaması 60,0; B fakültesinin ortalaması 76,7’dir. Aynı 75 puan, ilk fakültede ortalamanın 15 puan üzerinde, ikinci fakültede ise yaklaşık 1,7 puan altındadır. Bu örnek gerçek bir fakülte verisi değil, fakülte bağlamının nasıl okunacağını gösteren bir anlatımdır.
Veri kapsamı ve puanlar
Listeler, TERCİH100 veri tabanında bulunan üniversite, fakülte ve bölüm kayıtları ile bu kayıtlara ait bölüm puanları üzerinden hazırlanır. Bölüm puanları 0–100 aralığında tam sayı olarak gösterilir. Sıralamalar ve özetler, platformda yer alan kayıtların kapsamını yansıtır; listede bulunmayan bir bölümün puanı sıfır kabul edilmez.
- Bölüm kaydı
- 1
- Fakülte
- 1
- Üniversite
- 1
- Ortalama puan
- 68,0 / 100
Sayılar, sayfa açıldığında mevcut veri setinden oluşturulur. Aynı adlı fakülteler bağlı oldukları üniversiteye göre ayrı sayılır. Bu kapsam, Türkiye’deki tüm yükseköğretim programlarının eksiksiz envanteri olarak değerlendirilmemelidir.
Puan aralıklarına göre bölüm dağılımı
Her bölüm yalnızca kendi puanının bulunduğu aralıkta sayılır. Pay sütunu, o aralıktaki kayıtların toplam bölüm sayısına oranını gösterir; son aralık 100 puanı da kapsar.
| Puan aralığı | Bölüm sayısı | Toplamdaki payı |
|---|---|---|
| 0–9 | 0 | %0,00 |
| 10–19 | 0 | %0,00 |
| 20–29 | 0 | %0,00 |
| 30–39 | 0 | %0,00 |
| 40–49 | 0 | %0,00 |
| 50–59 | 0 | %0,00 |
| 60–69 | 1 | %100,00 |
| 70–79 | 0 | %0,00 |
| 80–89 | 0 | %0,00 |
| 90–100 | 0 | %0,00 |
| Toplam | 1 | %100 |
Üniversite ve fakülte bazında veri kapsamı
Aşağıdaki listede her üniversitenin kapsanan fakülte ve bölüm sayıları ile tüm kayıtlar üzerinden hesaplanan ortalama puanı bulunur. Bir üniversiteyi açarak fakültelerinin bölüm sayısını, en düşük ve en yüksek puanını, ortalamasını ve puan gruplarına dağılımını inceleyebilirsiniz.
0–39, 40–69 ve 70–100 sütunları yalnızca dağılımı özetleyen puan gruplarıdır; başarı veya kalite sınıfı belirtmez. Ortalamalar kontenjanla ya da öğrenci sayısıyla ağırlıklandırılmaz.
Deneme Üni. 1 fakülte · 1 bölüm · Ort. 68,0
Üniversitedeki puan aralığı: 68–68. Fakülte ayrıntılarındaki tüm sayılar mevcut bölüm kayıtlarından hesaplanır.
| Fakülte | Bölüm | En düşük | En yüksek | Ortalama | 0–39 | 40–69 | 70–100 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Test Fak. | 1 | 68 | 68 | 68,0 | 0 | 1 | 0 |
Bölüm sıralamaları
Bölümler bölüm puanına göre yüksekten düşüğe sıralanır. Türkiye sırası tüm kayıtlar, üniversite sırası aynı üniversitedeki kayıtlar, fakülte sırası ise aynı üniversite ve fakültedeki kayıtlar arasında belirlenir. Eşit puanlarda bölüm adına göre sıralama yapılır ve her kayda ayrı bir sıra numarası verilir. Bu nedenle aynı puandaki iki bölümün sıra numarası farklı olabilir.
Üniversite ve fakülte ortalamaları
Bir üniversite veya fakültenin ortalama puanı, ilgili gruptaki bölüm puanlarının toplamının bölüm sayısına bölünmesiyle hesaplanır ve bir ondalık basamakla gösterilir. Her bölüm ortalamaya eşit katkı yapar; kontenjan veya öğrenci sayısıyla ağırlıklandırma uygulanmaz.
Üniversite Sıralaması sayfasında her üniversitenin en yüksek puanlı ilk 100 bölümü esas alınır; 100'den az kayıt varsa mevcut bölümler kullanılır. Üniversite detayındaki genel ortalama ise üniversitenin tüm kayıtlarını kapsar. Bu iki görünümdeki ortalamalar bu nedenle farklı olabilir.
Örneğin 60, 70 ve 80 puanlı üç bölümün ortalaması 70,0 olur. Yeni kayıt eklenmesi veya mevcut bir puanın değişmesi, üniversitenin ya da fakültenin ortalamasını ve sıralamadaki yerini etkileyebilir.
Bir fakülte ortalaması, o fakültedeki bölüm puanlarının özetidir; bölüm puanının kendisiyle karıştırılmamalıdır. Benzer şekilde bir üniversitenin genel ortalaması hesaplanırken fakülte ortalamalarının basit ortalaması alınmaz; üniversitedeki bölüm kayıtları doğrudan kullanılır. Böylece bölüm sayısı farklı fakültelerin ortalamayı yanıltması önlenir.
Güncellemeler nasıl izlenir?
Kayda alınan puan değişiklikleri, önceki ve yeni puanlarıyla Puan Güncellemeleri sayfasında görüntülenebilir. Karşılaştırma veya alıntı yaparken veriye eriştiğiniz tarihi belirtin. Bir bölümün kendi puanı değişmese bile diğer bölümlerin puanlarının değişmesi sırasını etkileyebilir.
Kullanım sınırları ve yasal uyarı
TERCİH100 Bölüm Puanı bilgilendirme amaçlıdır; resmî bir sıralama değildir, ÖSYM veya YÖK verisi değildir ve tercih ya da yerleşme garantisi vermez. Aynı adı taşıyan programların öğretim dili, burs durumu, kontenjanı, taban puanı ve başarı sırası farklı olabilir. Bölüm puanı, tek bir programın güncel yerleştirme koşullarını doğrulamaz.
Tercih yapmadan önce güncel taban puan, başarı sırası ve kontenjan bilgilerini ÖSYM Kılavuzu ve YÖK Atlas üzerinden doğrulayın; gerektiğinde rehber öğretmenlerden veya üniversitelerin aday öğrenci birimlerinden görüş alın. Ayrıntılar için Sorumluluk Reddi sayfasını inceleyebilirsiniz. Veri düzeltme taleplerinizi teknik@tercih100.com adresine iletebilirsiniz.